تنفس سخت، لثه‌ی کبود یا رنگ‌پریده، گربه‌ی نری که نمی‌تواند ادرار کند، شکم متورم و عق زدن بی‌نتیجه در سگ، تشنج طولانی و خوردن سم، همه یعنی همین حالا راه بیفتید. استفراغ و اسهال مکرر یا بی‌اشتهایی بیش از یک روز را هم باید همان روز به دامپزشک نشان داد. بقیه‌ی تغییرها معمولاً چند روز فرصت می‌دهند، ولی نه بیشتر.
سگ و گربه درد را پنهان می‌کنند. وقتی علامتی آن‌قدر واضح است که متوجهش شده‌اید، ممکن است مشکل از مدتی قبل شروع شده باشد. این راهنما علائم را بر اساس فوریت دسته‌بندی کرده تا بدانید کدام صبر نمی‌کند.
همین حالا، حتی نیمه‌شب
مشکل تنفسی جدی‌ترین نشانه است. سگی که با گردن کشیده و پهلوهای پرتلاش نفس می‌کشد، یا گربه‌ای که با دهان باز نفس‌نفس می‌زند، نیاز فوری به دامپزشک دارد. نفس‌نفس زدن در سگ بعد از بازی طبیعی است، اما در گربه، جز چند دقیقه بعد از بازی شدید یا ترس، غیرعادی است. لثه‌ای که به‌جای صورتی، کبود، خاکستری یا سفید شده هم همین فوریت را دارد.
گربه‌ی نری که مدام به جعبه‌ی خاک می‌رود، زور می‌زند و ادرار کمی دارد یا اصلاً ندارد، ممکن است مجرای ادرارش بسته شده باشد. این حالت را با یبوست اشتباه نگیرید. انسداد ادراری در عرض یکی دو روز می‌تواند کشنده شود.
در سگ، به‌خصوص نژادهای بزرگ با سینه‌ی عمیق، شکمی که ناگهان باد کرده و سفت شده، همراه با بی‌قراری و عق زدن‌هایی که چیزی بالا نمی‌آورد، می‌تواند نشانه‌ی پیچ‌خوردگی معده باشد. این یکی به ساعت‌ها حساب می‌شود، نه روزها.
تشنجی که بیش از پنج دقیقه طول بکشد یا چند تشنج پشت‌سرهم، از حال رفتن ناگهانی، خونریزی‌ای که با فشار بند نمی‌آید و هر تصادفی، حتی اگر حیوان سرپا به نظر برسد، هم در همین دسته‌اند. همین‌طور گرمازدگی در روزهای داغ.
اگر حیوان چیزی سمی خورده، منتظر علامت نمانید. شکلات، کشمش و انگور و آدامس یا شیرینی حاوی زایلیتول برای سگ سمی‌اند. هر بخشی از گل لیلیوم (سوسن)، حتی گرده‌اش، می‌تواند کلیه‌ی گربه را از کار بیندازد. مسکن‌های انسانی مثل استامینوفن و ایبوپروفن هم برای هر دو خطرناک‌اند و حتی یک قرص استامینوفن می‌تواند گربه را بکشد. بدون دستور دامپزشک حیوان را وادار به استفراغ نکنید و بسته‌ی آن ماده را همراه خودتان ببرید.
همان روز، ظرف چند ساعت
استفراغ یا اسهالی که در یک روز چند بار تکرار شده، خون دارد یا با بی‌حالی همراه است، باید همان روز بررسی شود. در توله‌سگ و بچه‌گربه این فوریت بیشتر است، چون بدن کوچکشان خیلی زود آب از دست می‌دهد.
اگر گربه بیش از ۲۴ ساعت چیزی نخورده، منتظر نمانید تا اشتهایش برگردد. چند روز بی‌غذایی، به‌خصوص در گربه‌ی چاق، می‌تواند به کبد چرب برسد. سگ‌ها کمی بیشتر تحمل دارند، اما سگی که یک روز کامل غذا نخورده و بی‌حال هم هست، باید معاینه شود.
لنگیدنی که حیوان اصلاً روی آن پا وزن نمی‌گذارد و هر مشکل چشمی هم جزو همین دسته است. چشمی که بسته نگه داشته می‌شود، قرمز است یا کدر شده، ممکن است خیلی زود آسیب جدی ببیند.
ظرف چند روز، با وقت قبلی
بعضی تغییرها آرام پیش می‌روند و همین آن‌ها را خطرناک می‌کند. آب خوردن و ادرار بیشتر از همیشه، کاهش وزنی که با وجود اشتهای خوب ادامه دارد، توده‌ای که بزرگ می‌شود، بوی بد دهان و سرفه‌ای که بیش از چند روز مانده، همه دلیل کافی برای گرفتن وقت‌اند.
تغییر رفتار هم علامت است. گربه‌ای که ناگهان زیر تخت زندگی می‌کند، سگی که دیگر از پله بالا نمی‌رود یا حیوانی که موقع بغل کردن غرش می‌کند، اغلب درد دارد، حتی اگر زخمی دیده نشود.
دو چک ساده در خانه
رنگ لثه را وقتی حیوان سالم است ببینید تا حالت عادی‌اش را بشناسید. لثه‌ی سالم صورتی و مرطوب است. اگر با انگشت روی لثه فشار بدهید، جای سفید شده باید در کمتر از دو ثانیه دوباره صورتی شود.
تعداد نفس در خواب هم معیار خوبی است. وقتی حیوان آرام خوابیده، یک دقیقه بالا و پایین رفتن قفسه‌ی سینه‌اش را بشمارید. در بیشتر سگ‌ها و گربه‌های سالم این عدد کمتر از ۳۰ است. اگر در چند شمارش پشت‌سرهم بالاتر بود، به دامپزشک خبر بدهید.
قبل از راه افتادن
قبل از حرکت به کلینیک زنگ بزنید تا برای رسیدنتان آماده باشند و اگر مورد اورژانسی را نمی‌پذیرند، وقت هدر نرود. اگر حیوان رفتار عجیبی دارد که ممکن است در کلینیک تکرار نشود، مثل تشنج یا سرفه، از آن فیلم بگیرید. شماره‌ی یک کلینیک شبانه‌روزی نزدیک خانه را همین امروز در گوشی‌تان ذخیره کنید. اورژانس معمولاً وقتی پیش می‌آید که کلینیک همیشگی بسته است.